LOKACIN AFRIKA YA YI: SAKON BALA WUNTI GA NAHIYAR DA KE DA ARZIKIN DA DUNIYA KE NEMA

 

Daga Umar Umb | Insight Tribune News

Yayin da duniya ke ƙara karkata zuwa sabbin hanyoyin samar da makamashi da fasahohin zamani, nahiyar Afrika na tsaye a gaban wata babbar dama da ba ta taɓa samu irinta ba. Wannan dama ita ce arzikin ma'adanan lithium, cobalt, graphite da sauran muhimman ma'adanai da ake buƙata wajen gina tattalin arzikin gobe.

A wajen taron Concordia Annual Summit na shekarar 2026 da aka gudanar a birnin New York, Bala Wunti, Shugaban World Energy Council Nigeria, ya isar da wani saƙo mai zurfi wanda ya ja hankalin shugabanni, masu zuba jari da masana daga sassa daban-daban na duniya.

A cewarsa, lokaci ya yi da Afrika za ta daina zama mai fitar da albarkatun ƙasa kawai, ta zama mai sarrafawa da ƙara wa waɗannan albarkatu ƙima a cikin gida.

Wunti ya bayyana cewa darasin da Afrika ta koya daga fannin man fetur bai kamata a manta da shi ba. Shekaru da dama ƙasashen Afrika suna fitar da ɗanyen mai, sannan suna sake shigo da kayayyakin da aka sarrafa daga gare shi. Wannan tsarin ya hana nahiyar cin moriyar cikakken arzikin da Allah Ya hore mata.

Yanzu da duniya ke neman lithium da sauran muhimman ma'adanai domin motocin lantarki, batir, makamashin hasken rana da sauran fasahohin zamani, Wunti ya yi gargadin cewa bai kamata a sake maimaita kuskuren baya ba.

A ganinsa, ci gaba na gaskiya ba ya samuwa ta hanyar tono ma'adinai kawai. Ci gaba yana zuwa ne idan an samar da masana'antu, an horar da matasa, an ƙirƙiri ayyukan yi, kuma an gina tattalin arziki mai ɗorewa.

Ya nuna cewa nahiyar Afrika tana da damar zama cibiyar masana'antu da sarrafa ma'adanai idan har shugabanni da masu zuba jari suka haɗa kai wajen samar da manufofi masu kyau, ingantattun bayanan binciken ma'adanai da yanayin kasuwanci mai kyau.

Sakon Wunti ya zo ne a daidai lokacin da manyan ƙasashen duniya ke fafatawa wajen tabbatar da wadatattun hanyoyin samun muhimman ma'adanai. Wannan ya sanya Afrika zama cibiyar da idon duniya ya koma kanta.

Masana da dama sun bayyana cewa kalaman Wunti ba wai kawai gargadi ba ne, har ila yau wata hanya ce ta nuna yadda Afrika za ta iya amfani da albarkatunta domin gina makoma mai kyau ga al'ummominta.

Yayin da ƙasashe ke fafutukar samun matsayi a sabon tsarin tattalin arzikin duniya, saƙon Bala Wunti yana da sauƙin fahimta: arzikin Afrika bai kamata ya kasance yana amfanar wasu ba kawai; dole ne ya zama ginshiƙin ci gaba, masana'antu da walwalar mutanen nahiyar.

Idan an yi amfani da wannan dama yadda ya kamata, ƙarni masu zuwa za su tuna wannan lokaci a matsayin lokacin da Afrika ta tashi daga zama mai fitar da albarkatu zuwa zama cibiyar arziki da ci gaba.

Insight Tribune News, Abuja, Nigeria